Blisko 50 mln zł dofinansowania na projekt „Zamek otwarty” i prestiżowa nagroda architektoniczna „Fasada Roku” – to najważniejsze sukcesy Muzeum Zamkowego w Sandomierzu w 2025 roku. Mimo spektakularnych inwestycji, instytucja zanotowała jednak spadek liczby zwiedzających, co staje się kluczowym wyzwaniem dla władz placówki na nadchodzący sezon.
Frekwencja: Diagnoza problemu
Najbardziej wyczekiwaną informacją konferencji były dane statystyczne. W 2025 roku zamek odwiedziło 55 588 osób, co stanowi spadek w porównaniu do roku 2024, kiedy przez muzealne sale przeszło ponad 60 tysięcy gości. Dyrektor dr hab. Mikołaj Getka-Kenig wskazuje, że nie jest to problem wyłącznie muzeum, ale szerszy trend dotykający wschodnią część województwa.
– Ten trend, o którym już wspominały władze miejskie Sandomierza, niestety nas też nie pomija. Coś tutaj dzieje się niepokojącego, skoro zachodnia część województwa świętokrzyskiego tego typu spadków nie notuje, a są one charakterystyczne dla tej wschodnio-południowej części – mówił dyrektor.
Szukając przyczyn tego zjawiska, dyrektor zwrócił uwagę na fakt, że sandomierska turystyka to system naczyń połączonych, w którym spadek ogólnej liczby gości w mieście rykoszetem uderza w każdą z instytucji. Nie bez znaczenia pozostaje kwestia dostępności komunikacyjnej Sandomierza; trudności z połączeniami kolejowymi i regionalnym transportem sprawiają, że miasto przegrywa walkę o turystę z dużych aglomeracji z lepiej skomunikowanymi ośrodkami.
Do tego doszły wewnętrzne uciążliwości – choć renowacja elewacji zakończyła się sukcesem i prestiżową nagrodą, to trwające od lutego do października prace budowlane, rusztowania i hałas mogły skutecznie zniechęcać gości w samym szczycie sezonu.
Finansowy przełom i „Zamek otwarty”
Mimo mniejszej liczby gości, rok 2025 był finansowo przełomowy. Dzięki unijnemu programowi Feniks, muzeum zyskało niemal 50 mln zł na projekt „Zamek otwarty”. To najwyższa kwota dofinansowania w tej transzy w skali całego polskiego muzealnictwa.
-W historii naszego muzeum tego typu skali finansowania dotąd nie było. To są wielkie pieniądze w skali nie tylko naszego budżetu, ale w ogóle kultury polskiej – podkreślił Getka-Kenig.
Co przyciągnęło widzów w 2025 roku?
Dyrektor zwrócił uwagę na sukces wystawy sztuki współczesnej „Zbywar” (ponad 31 tys. widzów). Zauważył, że przyciągnęła ona niemal tylu turystów, co głośne wystawy w znacznie większym Lublinie, co dowodzi ogromnego potencjału Sandomierza mimo trudniejszej logistyki. Sukcesem okazała się też obecność w sieci – posty muzeum na Facebooku wygenerowały ponad 3,5 mln zasięgu.
Plany na rok 2026: Jubileusz i nowe otwarcie
Nowy rok upłynie pod znakiem intensywnych prac budowlanych oraz obchodów 105-lecia istnienia Muzeum Ziemi Sandomierskiej. Kluczowe punkty programu to:
- Wielka Archeologia: W październiku otwarta zostanie wystawa „Zderzenie trzech światów – kultura złocka”, nawiązująca do korzeni instytucji.
- Etnografia dla młodych: Od kwietnia projekt „Ludowe dziedzictwo oczami młodych”, realizowany przy wsparciu Omena Foundation.
- Muzyczne lato: Powrót Sandomierskich Koncertów Chopinowskich – w maju wystąpi Yehuda Prokopowicz.
Dyrektor zapowiedział również, że rok 2026 będzie czasem ścisłej współpracy z Regionalną Organizacją Turystyczną, by wspólnie odwrócić negatywny trend frekwencyjny i lepiej wykorzystać potencjał Sandomierza.
foto: Facebook/Muzeum Zamkowe w Sandomierzu
