20 kwietnia ruszyła kolejna edycja badania dochodów i warunków życia. Choć nazwa brzmi urzędowo, to w praktyce sprowadza się do rozmów o tym, jak inflacja, rachunki za energię i sytuacja na rynku pracy zmieniają życie w polskich domach.
Badanie opiera się na tzw. rotacji. Oznacza to, że ankieterzy kontaktują się zarówno z osobami, które brały udział w ankiecie w poprzednich latach (by sprawdzić, co się u nich zmieniło), jak i z zupełnie nowymi, wylosowanymi w tym roku gospodarstwami domowymi. Każdy wylosowany adres uczestniczy w procesie przez cztery kolejne lata, co pozwala uchwycić realne zmiany w standardzie życia konkretnych rodzin.
Podkarpacie na mapie portfeli: Gdzie jesteśmy?
Dane z ostatniego raportu (2024 r.) pokazują, że sytuacja dochodowa na Podkarpaciu różni się od średniej dla całej Polski:
- Poniżej średniej: Przeciętny roczny dochód na osobę na Podkarpaciu wyniósł 52,7 tys. zł. To o ponad 6 tysięcy złotych mniej niż średnia dla całego kraju, która wynosi 58,9 tys. zł.
- W grupie „Polski Wschodniej”: Podkarpacie znalazło się w grupie pięciu regionów o najniższych dochodach w kraju (obok lubelskiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego).
- Siła nabywcza: Dochody mieszkańców naszego województwa stanowią obecnie ok. 89% średniej krajowej. Dla porównania, w najbogatszym regionie warszawskim stołecznym wskaźnik ten wynosi aż 133%.
Co jeszcze wiemy z ogólnopolskich statystyk?
W skali całego kraju badanie ujawniło kilka ważnych trendów, które dotyczą nas wszystkich:
- Wpływ inflacji: Choć nominalnie nasze zarobki wzrosły o ponad 12%, to przez wysokie ceny realnie w portfelach zostało nam zaledwie o 0,9% więcej niż rok wcześniej.
- Rola wsparcia państwa: Bez transferów społecznych (jak emerytury czy 800+) wskaźnik zagrożenia ubóstwem w Polsce mógłby drastycznie wzrosnąć z obecnych 13,8% do ponad 45%.
O co zapytają ankieterzy w 2026 roku?
W trwającej właśnie edycji pojawią się nowe pytania, wynikające z aktualnej sytuacji gospodarczej:
Energia: Statystycy sprawdzą, jakie systemy ogrzewania dominują w polskich domach i jak bardzo rachunki za prąd czy gaz obciążają domowy budżet.
Praca: Badany będzie nie tylko poziom zarobków, ale też satysfakcja z czasu pracy i stabilność zatrudnienia.
Zadłużenie: Nowością jest analiza stopnia zadłużenia oraz ogólnego majątku, jaki posiadają polskie rodziny.
Prywatność i bezpieczeństwo
Udział w badaniu jest dobrowolny. Jak zapewnia Główny Urząd Statystyczny, wszystkie zebrane informacje są chronione tajemnicą statystyczną – oznacza to, że są anonimizowane i służą wyłącznie do tworzenia ogólnych zestawień dla Polski i całej Unii Europejskiej. Żadne dane o konkretnej osobie czy rodzinie nie są przekazywane innym urzędom. Wyniki te posłużą później m.in. do monitorowania skuteczności walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym.
