Ściółka w budynku inwentarskim nie pełni wyłącznie funkcji podłoża. To ona jako pierwsza przyjmuje wilgoć, odchody i zabrudzenia, a później wpływa na zapach, czystość, mikroklimat oraz codzienną obsługę zwierząt. Gdy dobrze wiąże wilgoć, pomaga utrzymać suchszą powierzchnię. Gdy traci chłonność, szybko pogarsza warunki w całym obiekcie. Problem zwykle nie pojawia się nagle. Najpierw podłoże ciemnieje i zbija się w twarde płaty. Później rośnie wilgotność, czuć więcej amoniaku, a zwierzęta mają dłuższy kontakt z mokrą warstwą. Właśnie dlatego dobór ściółki ma znaczenie nie tylko przy starcie cyklu, lecz także podczas codziennej pracy w kurniku, oborze czy stajni.
Wilgoć w ściółce szybko zmienia mikroklimat budynku
Każdy budynek inwentarski ma swoje źródła wilgoci. Zwierzęta oddychają, oddają mocz i kał, a instalacje pojenia mogą rozchlapywać wodę lub przeciekać. Do tego dochodzi kondensacja pary wodnej przy słabej wentylacji albo przy dużej różnicy temperatur między powietrzem a posadzką.
Ściółka powinna przejmować część tej wilgoci i utrzymywać możliwie suchą powierzchnię. Jeśli materiał szybko się nasyca, wilgoć zostaje przy zwierzętach. Podłoże zaczyna się kleić, trudniej je rozluźnić, a obsługa musi częściej usuwać mokre fragmenty.
Sucha ściółka ułatwia też utrzymanie stabilniejszej temperatury przy posadzce. Mokra warstwa szybciej wychładza ciało zwierząt, szczególnie młodych sztuk i ptaków. W kurnikach może to pogarszać wykorzystanie paszy, bo organizm zużywa część energii na utrzymanie ciepła. W stajniach i oborach mokre legowisko obniża komfort odpoczynku.
Amoniak nasila się tam, gdzie ściółka nie radzi sobie z odchodami
Amoniak powstaje podczas rozkładu związków azotu obecnych w odchodach i moczu. Jego poziom rośnie szybciej, gdy ściółka pozostaje mokra, zbita i słabo napowietrzona. Wtedy zapach staje się ostrzejszy, a powietrze w budynku traci świeżość.
Dla zwierząt taki mikroklimat oznacza większe obciążenie. Amoniak drażni błony śluzowe, oczy i drogi oddechowe. Przy dłuższym narażeniu może pogarszać dobrostan stada i zwiększać podatność na problemy zdrowotne. Hodowca widzi to często po zachowaniu zwierząt: unikaniu mokrych miejsc, większym niepokoju, gorszym odpoczynku albo częstszym zanieczyszczeniu okrywy włosowej i piór.
Nie da się ograniczyć amoniaku samą wentylacją, jeśli podłoże stale zostaje mokre. Trzeba jednocześnie usuwać źródła wilgoci, sprawdzać poidła, utrzymywać ruch powietrza i stosować materiał, który dobrze wiąże płyny.
Chłonność ściółki wpływa na częstotliwość sprzątania
W budynkach inwentarskich liczy się nie tylko pierwsze wrażenie po rozścieleniu materiału. Ważne jest to, jak ściółka zachowuje się po kilku dniach pracy ze stadem. Dobry materiał powinien chłonąć wilgoć, ograniczać zbijanie i pozwalać na punktowe poprawki.
Jeśli podłoże szybko tworzy twarde płaty, hodowca musi częściej usuwać większe partie ściółki. To oznacza więcej pracy, większe zużycie materiału i trudniejszą organizację obsługi. Przy dużych fermach każda dodatkowa interwencja wymaga czasu, sprzętu i miejsca na zagospodarowanie zużytej ściółki.
Pellet ze słomy oraz kruszonka ze słomy pomagają ograniczyć ten problem, ponieważ mają przewidywalną strukturę i dobrą zdolność wiązania wilgoci. Pellet po kontakcie z płynem stopniowo rozpada się na bardziej miękką frakcję. Dzięki temu zwiększa powierzchnię chłonną i lepiej wypełnia nierówności podłoża.
Struktura podłoża ma znaczenie dla odpoczynku i ruchu zwierząt
Zbyt mokra ściółka wpływa nie tylko na higienę. Zmienia także sposób, w jaki zwierzęta korzystają z przestrzeni. Ptaki mogą omijać mokre place, przez co obsada rozkłada się nierównomiernie. Konie mogą mniej chętnie kłaść się w boksie, jeśli podłoże jest zbite, śliskie albo mocno zanieczyszczone. Bydło potrzebuje suchego legowiska, aby odpoczywać bez stałego kontaktu z wilgocią.
Struktura ściółki powinna łączyć chłonność z wygodą. Materiał nie może nadmiernie pylić, bo pył obciąża drogi oddechowe zwierząt i ludzi pracujących w budynku. Nie powinien też tworzyć ostrych, twardych grud, które utrudniają ruch lub odpoczynek.
Właśnie dlatego hodowcy coraz częściej porównują nie tylko cenę za tonę, lecz także wydajność ściółki, łatwość rozścielania, ilość odpadów po cyklu oraz czas potrzebny na sprzątanie.
Wentylacja i ściółka muszą pracować razem
Nawet chłonny materiał nie rozwiąże problemu, jeśli w budynku brakuje wymiany powietrza. Wentylacja usuwa parę wodną i gazy, a ściółka ogranicza kontakt zwierząt z mokrym podłożem. Oba te zadania trzeba prowadzić równolegle.
W kurniku warto kontrolować narożniki, miejsca pod liniami pojenia i strefy o słabszym ruchu powietrza. W stajni trzeba zwracać uwagę na boksy intensywnie użytkowane, szczególnie przez konie, które moczą podłoże w jednym miejscu. W oborze większe znaczenie ma szybkie usuwanie zanieczyszczeń z legowisk i ciągów komunikacyjnych.
Jeśli wilgoć stale wraca w to samo miejsce, samo dosypanie świeżej warstwy nie wystarczy. Najpierw trzeba znaleźć przyczynę: przeciek, zbyt niską temperaturę posadzki, słaby przepływ powietrza albo zbyt dużą obsadę.
Dobre przechowywanie ściółki chroni jej chłonność
Materiał ściółkowy powinien trafić do budynku suchy. Jeśli pellet, kruszonka lub słoma chłoną wilgoć już w magazynie, tracą część swoich właściwości przed użyciem. Warto przechowywać je pod dachem, na suchym podłożu i z dala od miejsc narażonych na podciekanie wody.
Forma pakowania ma tu duże znaczenie. Worki ułatwiają dozowanie w mniejszych obiektach, big bagi sprawdzają się przy większych dostawach, a materiał luzem pasuje do gospodarstw, które mają odpowiednie warunki składowania i sprzęt do rozprowadzania ściółki.
Sucha ściółka porządkuje codzienną pracę w budynku
Dobra ściółka pomaga utrzymać niższą wilgotność przy posadzce, ogranicza rozwój ostrego zapachu amoniaku i poprawia komfort zwierząt. Ułatwia też pracę obsłudze, bo pozwala szybciej reagować punktowo, bez ciągłego wybierania dużych ilości materiału.
Jeśli szukasz chłonnej ściółki do budynków inwentarskich, zapoznaj się z ofertą Bro-Eko obejmującą pellet ze słomy dla drobiu, pellet dla koni oraz kruszonkę ze słomy. Firma produkuje ściółki ze słomy w granulacji 6 mm i 8 mm, oferuje różne formy pakowania i realizuje dostawy własnym transportem, dzięki czemu łatwiej zaplanować regularne zaopatrzenie gospodarstwa lub fermy.
artykuł sponsorowany
